ဇူလိုင္ ၂၅
တာဝန္မဲ့ထြက္ခြာမႈအတြက္ တယ္လီေနာကုမၸဏီအေပၚ တိုင္ၾကားသည့္ စာတစ္ေစာင္ကို နိုင္ငံတကာ ေကာ္ပိုေရးရွင္းမ်ားေရးရာ သုေတသနစင္တာ (SOMO) က ျမန္မာနိုင္ငံအေျခစိုက္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕ အစည္း ၄၇၄ ဖြဲ႕ ကိုယ္စား ေနာ္ေဝနိုင္ငံ OECD တိုင္ၾကားေရးဌာနသို႔ ေပးပို႔ခဲ့သည္
တယ္လီေနာ၏ ျမန္မာနိုင္ငံ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအား M1 Group သို႔ ေရာင္းခ်ျခင္းသည္ The Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ားတြင္ ျပဌာန္းထားသည့္ တာဝန္သိ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ႐ုပ္သိမ္းထြက္ခြာမႈ စံႏႈန္းမ်ားအတိုင္း လုပ္ေဆာင္ရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့ေၾကာင္း ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကို ကိုင္စြဲ၍ ယင္းတိုင္ၾကားစာက အခိုင္အမာ ေျပာဆိုထားသည္


၁။ တယ္လီေနာအေနျဖင့္ ျဖစ္ေပၚလာနိုင္ေသာ အႏၲရာယ္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ သင့္ေလ်ာ္သည့္ တင္ႀကိဳ ကနဦး အေသးစိတ္စစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့သလို၊ လုပ္ငန္းေရာင္းခ်မႈေၾကာင့္ ျမင့္တက္လာနိုင္ဖြယ္ရွိသည့္ သုံးစြဲသူမ်ားအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ားအား ကာကြယ္ေရး သို႔မဟုတ္ ေလ်ာ့ခ်ေရး အတြက္ ႀကိဳးပမ္းရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့ျခင္း
၂။ တယ္လီေနာအေနျဖင့္ တယ္လီေနာျမန္မာအား M1 Group သို႔ ေရာင္းခ်မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ယခုတိုင္ၾကားစာတြင္ လက္မွတ္ထိုးထားသည့္ ျမန္မာနိုင္ငံအေျခစိုက္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အပါအဝင္ သက္ဆိုင္ရာ ပါဝင္ပတ္သက္သူမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ညႇိႏွိုင္းရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့ျခင္း


၃။ တယ္လီေနာအေနျဖင့္ ၎တို႔၏ ျမန္မာနိုင္ငံမွ ထြက္ခြာေရး ဆုံးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိခဲ့ျခင္း တို႔ျဖစ္သည္
M1 Group သို႔ တယ္လီေနာ၏ ေရာင္းခ်မႈသည္ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁ ရက္ေန႔ အာဏာ သိမ္းမႈေနာက္ပိုင္း ျမန္မာစစ္တပ္မွ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာဆႏၵထုတ္ေဖာ္သူမ်ား၊ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ သတင္းမီဒီယာမ်ား အေပၚ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳပ္စြာ ၿဖိဳခြဲမႈမ်ား၊ အီလတ္ထေရာနစ္ ေစာင့္ၾကည့္ေထာက္လွမ္းေရးကရိယာမ်ား တိုးျမႇင့္တပ္ဆင္ခိုင္းမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ျဖစ္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။ M1 Group သည္ လက္ဘႏြန္ကုမၸဏီတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ဘီလီယံနာ မီကာတီမိသားစုက ပိုင္ဆိုင္သည္


မီကာတီမိသားစုသည္ ဆီးရီးယား၊ ဆူဒန္ႏွင့္ ယီမင္နိုင္ငံအပါအဝင္ အာဏာရွင္နိုင္ငံမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ေဆာင္သည့္ သမိုင္းေၾကာင္း ရွိခဲ့ၿပီး၊ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈႏွင့္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားအား ေငြေၾကးေထာက္ပံ့သည္ ဟူေသာ မေျဖရွင္းရေသးသည့္ စြပ္စြဲခ်က္မ်ား လည္း ရွိေနသည္
ျမန္မာစစ္တပ္ မိုဘိုင္းဖုန္းေအာ္ပေရတာ Mytel ႏွင့္ စီးပြားေရးဆက္ႏြယ္မႈရွိသည့္ တာဝါတိုင္ကုမၸဏီတြင္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံထားမႈေၾကာင့္ ကုလသမဂၢ၏ ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ လြတ္လပ္သည့္နိုင္ငံတကာအခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးမစ္ရွင္က M1 Group အား ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ စီးပြားေရး ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္မႈရွိသည့္ စာရင္းတြင္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္က ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး၊ Burma Campaign (UK) ကလည္း M1 Group အား အမည္ပ်က္စာရင္းထဲ ထည့္သြင္းခဲ့သည္


“ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ကၽြန္ေနာ္တို႔ဘဝေတြက အာဏာသိမ္းစစ္ေကာင္စီရဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈ အႏၲရာယ္နဲ႔ တိုးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္လာတဲ့ သူတို႔ရဲ့ ေစာင့္ၾကည့္ေထာက္လွမ္းမႈ အႏၲရာယ္ ေတြေအာက္မွာ က်ေရာက္ေနပါတယ္။ စစ္ေကာင္စီရဲ့ ရာဇဝတ္မႈေတြမွာ အလိုတူအလိုပါ ပူးေပါင္းႀကံစည္ တာမ်ိဳးမလုပ္ဘဲ ျပန္ၿပီးေမးခြန္းထုတ္ ဆန႔္က်င္နိုင္တဲ့ တာဝန္ယူ တာဝန္ခံနိုင္တဲ့ တယ္လီကြန္း ဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ တယ္လီေနာအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ့ ျမန္မာစီးပြားေရးလုပ္ငန္းကို လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ တင္ႀကိဳ ဆန္းစစ္မႈ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ဒါမွမဟုတ္ ပါဝင္ပတ္သက္သူမ်ားနဲ႔ ေဆြးေႏြးညႇိႏွိုင္းမႈ ေတြမရွိဘဲ မသမာတဲ့ ဝယ္ယူသူေတြထံ ေရာင္းခ်ဖို႔ တက္သုတ္ရိုက္ လုပ္ေဆာင္တာေတြဟာ ကၽြန္ေနာ္တို႔ကို တုန္လႈပ္ေစပါတယ္


“တယ္လီေနာ္အေပၚ ကၽြန္ေနာ္တို႔ရဲ့ တိုင္ၾကားခ်က္ကို အေရးတႀကီး စဥ္းစားေပးဖို႔ ေနာ္ေဝနိုင္ငံက OECD နိုင္ငံအဆင့္ တိုင္ၾကားေရးဌာနကို ကၽြန္ေနာ္တို႔ ေတာင္းဆိုပါတယ္ လုပ္ငန္းေရာင္းခ်မွတဆင့္ ဆက္ႏြယ္ ဦးတည္လာေနတဲ့ သတ္ျဖတ္မႈေတြနဲ႔ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပမ္းမႈေတြ ပိုမိုျဖစ္ပြားလာျခင္း မရွိခင္မွာ၊ တယ္လီ‌ေနာရဲ့ M1 Group သို႔ ေရာင္းခ်မႈအား မျဖစ္မေန ရပ္ဆိုင္းရပါမယ္” ဟု တိုင္ၾကားမႈတြင္ ပါဝင္သည့္ ျမန္မာနိုင္ငံမွ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ကိုရဲက ေျပာၾကားခဲ့သည္


SOMO အဖြဲ႕၏ အႀကီးတန္းသုေတသီ Joseph Wilde-Ramsing က “ေနာ္ေဝကုမၸဏီေတြဟာ တာဝန္ယူ တာဝန္ခံမႈရွိရွိ လုပ္ေဆာင္ၾကျခင္းအတြက္ ကမၻာ့ဂုဏ္သိကၡာရွိ ကုမၸဏီေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ OECD လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြနဲ႔ ကုလသမဂၢလမ္းညႊန္ အေျခခံမူေတြကို လ်စ္လ်ဴရႈၿပီး၊ တယ္လီေနာရဲ့ အခုလို တာဝန္မဲ့ ထြက္ခြာမႈက ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လုံျခဳံေရးရာေတြအတြက္ အႏၲရာယ္ႀကီးမားတဲ့ အေျခအေနတစ္ရပ္သို႔ တြန္းပို႔လိုက္သဖြယ္ ျဖစ္ေနတာကို ေတြ႕ရေတာ့ အလြန္ပဲ စိတ္ပ်က္မိပါတယ္


“ျမန္မာနိုင္ငံလိုမ်ိဳး အႏၲရာယ္မ်ားတဲ့ အေျခအေနမွာ စီးပြားေရးဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ၿပီဆိုရင္ တယ္လီေနာလို ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ အက်ိဳးအျမတ္တစ္ခုတည္း ထက္ပိုၿပီး၊ သတိရွိရွိ ဆင္ျခင္စဥ္းစားထားသင့္ၿပီး၊ တာဝန္သိ ထြက္ခြာေရးအစီအစဥ္တစ္ရပ္ကိုလည္း ျပင္ဆင္ထားသင့္ပါတယ္။ တယ္လီေနာရဲ့ တင္ႀကိဳ ကနဦးစုံစမ္းစစ္ေဆးမႈနဲ႔ ျပင္ဆင္မႈကင္းမဲ့ျခင္းေတြက အတိမ္းအေစာင္း မခံတဲ့ အေျခအေနအတြင္းက ျမန္မာျပည္သူေတြကို ထားပစ္ခဲ့ဖို႔ ၎တို႔ကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ မေပးပါဘူး”ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္


ဖြံ့ၿဖိဳးမႈႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ေရးရာ ေနာ္ေဝျပည္သူ႔ဖိုရမ္ (ForUM) ၏ တာဝန္သိ စီးပြားေရးႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈဆိုင္ရာ အႀကံေပးျဖစ္သူ Diego Alexander Foss က “တယ္လီေနာအေနနဲ႔ အလြန္ရႈပ္ေထြးတဲ့ အေျခအေနအတြင္း ေရာက္ရွိေနၿပီး ရိုးရွင္းလြယ္ကူတဲ့ အေျဖမရွိဘူးဆိုတာကို ကၽြန္ုပ္တို႔ နားလည္ပါတယ္ ဒါေပမယ့္ ေနာ္ေဝကုမၸဏီအားလုံးအေနနဲ႔ ၎တို႔ ေရာင္းခ်ဖို႔ ႀကံရြယ္ၾကခ်ိန္ အပါအဝင္ တင္ႀကိဳကနဦး စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ ကၽြန္ုပ္တို႔ ေမၽွာ္လင့္ေနပါတယ္။ နိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ တယ္လီေနာ က ပြင့္လင္းျမင္သာမႈကင္းမဲ့ၿပီး သက္ဆိုင္ရာ ပါဝင္သူေတြနဲ႔ ေဆြေႏြးညႇိႏွိုင္းမႈ ကင္းမဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္က ပိုၿပီးေတာ့ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္

Leave a Reply

Your email address will not be published.